"Айтқаным айдай келді"...

431
Абайтанушы Омар Жәлел Қасқа жол Youtube арнасына берген сұхбатында Алматыдағы феминистер шеруіне қатысты ойымен бөлісті. Ғалым бұл шеруге биліктің не үшін рұқсат бергенін жорамалдады.
Белгілі филолог еліміздегі біржыныстыларға қазақтың дүниетанымымен қарайтынын алға тартады. Ол Алматыда өткен іс-шара өзінің "қыз-тауар" деген шулы сөзіне қарама-қарсы құбылыс екенін атап өтті. 
"Бұл нәрсе негізі Еуропадан келіп жатыр. Шәкәрім айтқан екен: "Еуропа мәдениетті ел бүгінде, хайуандықтан шыққан жоқ олар мүлде", - деп. Гейлер, біржыныстылар... Хайуандардың өзі бүйтпейді ғой. Еркек сиыр мен еркек сиырдың жақындасуы жоқ қой мысалы. Ұрғашы сиыр мен ұрғашы сиыр бұлай жасамайды. Сондықтан Алматыда болған жағдай мен көтерген "қыз бала - тауар", "әр адам өз қызына ие болу керек" деген проблемалардың қарама-қарсысы. Сол айтқаным айдай келді. Мен ескерттім. Осылай болуы мүмкін деп. Сол кезде жұрт өре түрегеліп, айғай-шу шығарды. 
Мен сол кезде Қазақстанда феминистер бар екенін де білмейді екенмін. Мен бұл проблемаға қазақтың көзімен қарадым. Мысалы тауар дегенге жұрт ренжиді. Орыстар құдаласуға барғанда "У вас товар, у нас купец" деп ашық айтады. Саудаласады кәдімгідей. Дәстүрлі мәдениетінде. Ата-ана дүниеге қыз баланы әкелді ме, ол өте құнды болу керек, оны орналастыру ата-ананың міндеті. Мен соны айттым бар-жоғы.
 Ата-аналардың ең үлкен қасіреті - өздерінің ең басты міндетінен бас тартып отыр. Дүниеге әкелген ұл-қыздарын құтты орындарына қондырудан бас тартып отыр. Мен шеру болатынын естімеппін. Егер біз өз ұл-қыздарымызға ие болмасақ, бұдан да сорақысы болады. Еуропадағыдай біржыныстылардың некесін заңдастыруға дейін барамыз", - дейді Омар Жәлел.