Қызылордада мүгедектігі бар әйелдер мен ерекше баласы бар аналардың тұрғын үйге қолжетімділігі мәселесіне арналған табысты кейстер таныстырылды

2026 жылғы 4 маусымда Қызылорда қаласындағы Жастар ресурстық орталығында «Omirlik Maqsat» бағдарламасы аясында жүзеге асырылған «Қызылорда өңіріндегі мүгедек әйелдер мен ерекше баласы бар аналардың қауіпсіз әрі қолжетімді баспанаға қол жеткізуін қолдау» жобасының қорытынды іс-шарасы өтті. 

Жоба Орталық Азияның Еуразия Қорының (ФЕЦА) және Citi қорының қолдауымен іске асырылды. Жиынның негізгі мақсаты – әлеуметтік осал топтардың тұрғын үйге қолжетімділігі мәселесін талқылау, жоба аясында қол жеткізілген нәтижелерді таныстыру, қатысушылардың өмірін өзгерткен табысты тәжірибелерді көпшілікке ұсыну және тұрғын үй саясатын жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеу болды. Іс-шараға мемлекеттік органдардың өкілдері, облыстық және қалалық мәслихат депутаттары, үкіметтік емес ұйымдар, тұрғын үй саласының мамандары, кәсіпкерлер палатасының өкілдері, сарапшылар, қоғам белсенділері, жоба серіктестері мен бенефициарлар қатысты. Қатысушылар әлеуметтік тұрғыдан осал азаматтардың баспана мәселесін шешу жолдарын талқылап, тұрғын үйге қолжетімділікті арттыруға бағытталған бастамалар жөнінде пікір алмасты.

Жиын барысында «Ақ босаға» әйелдер қоғамдық бірлестігінің төрайымы Зейнара Тәжиева сөз сөйлеп, жоба аясында атқарылған жұмыстар туралы кеңінен баяндады. Оның айтуынша, жоба 2025 жылдың шілде айынан бастап жүзеге асырылып келеді және осы уақыт ішінде мүгедектігі бар әйелдер мен ерекше қажеттілігі бар балаларды тәрбиелеп отырған аналарға кешенді қолдау көрсетілген. Атап айтқанда, қатысушыларға құқықтық кеңестер беріліп, тұрғын үй мәселесіне қатысты заңнамалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар психологиялық көмек көрсетіліп, әлеуметтік қолдау шараларына қол жеткізу мүмкіндіктері түсіндірілді. Жоба аясында мемлекеттік бағдарламаларға қатысу жолдары, тұрғын үй кезегіне тұру тәртібі және әлеуметтік жеңілдіктер туралы ақпараттар ұсынылды. Іс-шараға арнайы қатысқан Орталық Азияның Еуразия Қорының өкілі Әйгерім Қарлыбаева азаматтық қоғам ұйымдарының әлеуметтік мәселелерді шешудегі рөліне тоқталды. Оның пікірінше, мұндай жобалар халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға, әлеуметтік теңсіздікті азайтуға және қоғамдағы осал топтардың мүмкіндіктерін кеңейтуге ықпал етеді. Сонымен қатар Қызылорда облысы қоғамдық даму басқармасы басшысының орынбасары Артур Қамбаров өңірде жүзеге асырылып жатқан әлеуметтік саясаттың негізгі бағыттары туралы баяндама жасады. Ол әлеуметтік осал топтарды қолдау мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін атап өтіп, тұрғын үй, жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау салаларында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды.

Жиын барысында тұрғын үй құқығы саласындағы халықаралық сарапшы, заңгер әрі адам құқықтарын қорғаушы Әлішер Қожағұлов сөз сөйледі. Сарапшы Қазақстандағы тұрғын үй құқығының өзекті мәселелеріне тоқталып, халықаралық тәжірибелер негізінде тұрғын үйге қолжетімділікті арттырудың тиімді тетіктері туралы ой бөлісті. Оның айтуынша, баспана мәселесі тек әлеуметтік саясаттың емес, адам құқықтарын қамтамасыз етудің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Сарапшы тұрғын үйдің болуы адамның қауіпсіздігіне, денсаулығына, еңбек ету мүмкіндігіне және балаларының болашағына тікелей әсер ететінін атап өтті. Сондықтан тұрғын үй саясатын әзірлеу кезінде әлеуметтік осал топтардың қажеттіліктерін ерекше ескеру қажет екенін айтты. Іс-шара барысында Қызылорда қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі басшысының орынбасары Айгүл Қиясова әлеуметтік қызметтер мен мемлекеттік қолдау шаралары туралы ақпарат берді. Ол тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға ұсынылатын мүмкіндіктер, әлеуметтік төлемдер мен қолдау тетіктері туралы түсіндірді. Кездесудің ең әсерлі бөлігі жоба бенефициарларының өмірлік тәжірибелерін бөлісуі болды. Жоба қатысушылары Ақмарал Дәстенова мен Сәрсенкүл Айтжанова өздерінің тұрғын үй мәселесін шешу жолындағы тәжірибелері туралы айтып берді. Олар жоба аясында алған құқықтық сүйемелдеу мен әлеуметтік қолдаудың арқасында мемлекеттік бағдарламаларға қатысуға мүмкіндік алғанын және тұрғын үй мәселесін шешуге бағытталған нақты қадамдар жасағанын жеткізді. Қатысушылардың айтуынша, мұндай қолдау олардың өз күшіне деген сенімін арттырып, болашаққа деген үмітін нығайтқан. Бұл оқиғалар көптеген ерекше баланы тәрбиелеп отырған аналар мен мүгедектігі бар әйелдер үшін шабыт пен жігердің жарқын үлгісіне айналды. Жоба тек құқықтық және әлеуметтік қолдаумен шектелмей, қатысушылардың экономикалық мүмкіндіктерін арттыруға да бағытталды. Осы мақсатта жобаға қатысушылар кәсіптік оқыту курстарынан өтті. Нәтижесінде 20 қатысушы түрлі мамандықтар бойынша білім алып, жаңа дағдыларды меңгерді. Кәсіптік курстарды аяқтаған қатысушылар қор жариялаған шағын гранттар конкурсына қатысу мүмкіндігіне ие болды. Байқау қорытындысы бойынша Ұзақбаева Лаззат пен Дастенова Ақмарал 750 мың теңге көлеміндегі грантты жеңіп алып, өз кәсіптерін бастауға мүмкіндік алды. Бұл олардың қаржылық тұрақтылығын арттырып, отбасылық жағдайын жақсартуға жол ашты. Жобаның маңызды нәтижелерінің бірі – төрт қатысушының баспаналы болуы. Бұл көрсеткіш жобаның нақты әлеуметтік әсерін айқын көрсетеді. Сонымен қатар ондаған әйел құқықтық кеңес алып, мемлекеттік бағдарламаларға қатысу мүмкіндігіне қол жеткізді және әлеуметтік қызметтердің көмегін пайдаланды. Талқылау барысында сарапшылар, мемлекеттік орган өкілдері және азаматтық қоғам мүшелері тұрғын үйге қолжетімділікті арттыруға қатысты ұсыныстарын ортаға салды. Ұсыныстарды жинақтап, тиісті мемлекеттік органдарға жолдау туралы шешім қабылданды. Қатысушылар әлеуметтік осал топтарға арналған тұрғын үй бағдарламаларын жетілдіру, ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейту және құқықтық қолдауды кеңейту қажеттігін атап өтті. Шара соңында қатысушылар баспана мәселесі тек тұрғын үймен қамтамасыз ету ғана емес, адамның қауіпсіздігімен, әлеуметтік тұрақтылығымен, балаларының болашағымен және лайықты өмір сүру құқығымен тікелей байланысты екенін ерекше атап өтті. «Ақ босаға» әйелдер қоғамдық бірлестігінің өкілдері алдағы уақытта да әлеуметтік осал топтардың құқықтарын қорғау, тұрғын үйге қолжетімділікті арттыру және қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті нығайту бағытындағы жұмыстарын жалғастыратынын жеткізді. Ұйымның бастамалары өңірдегі жүздеген отбасының өмір сапасын жақсартуға және әлеуметтік қолдауды күшейтуге бағытталмақ.