Несиесі көп қазақстандықтарға жақсы жаңалық: төлемді азайтуға жол ашылуы мүмкін
Қазақстанда табысының едәуір бөлігін несие төлеуге жұмсайтын азаматтарға қойылатын талаптарды жеңілдету жоспарланып отыр. Ұлттық банк борыш жүктемесі белгіленген шектен асып кеткен қарыз алушыларға да қолданыстағы несиесін сол банкте қайта қаржыландыруға мүмкіндік беруді ұсынды, - деп хабарлайды Opennews.kz ақпарат агенттігі.
Несие жүктемесі жоғары азаматтар да қарызын қайта рәсімдей алады
Қазір банктер несие беру туралы өтінімді қараған кезде қарыз алушының борыш жүктемесінің коэффициентін (БЖК) есептейді. Бұл көрсеткіш азаматтың ай сайынғы табысының қанша бөлігін несие төлемдеріне жұмсайтынын анықтайды. Жалпы ережеге сәйкес, барлық несие бойынша ай сайынғы төлемдердің жиынтық мөлшері азамат табысының 50 пайызынан аспауға тиіс.
Мысалы, қазақстандықтың айлық жалақысы 300 мың теңге болып, оның 180 мың теңгесін несие төлеуге жұмсаса, борыш жүктемесі 60 пайызды құрайды. Мұндай жағдайда банк азаматқа жаңа несие беруден бас тартуы мүмкін. Тіпті ол жаңа қарыз алуды емес, бұрыннан бар несиесінің шарттарын өзгертуді көздесе де, осындай кедергіге тап болуы ықтимал. Ұлттық банк ішкі қайта қаржыландыру кезінде бұл шектеуді қолданбауды ұсынып отыр. Яғни азамат несиесі рәсімделген банкке жүгініп, оны өтеу шарттарын өзгертуді сұрай алады.
Ұсынылған түзетулерге сәйкес, борыш жүктемесінің белгіленген шектен асып кетуі мұндай операцияға кедергі болмауы тиіс. Алайда бір маңызды талап бар. Ұлттық банк түсіндіргендей, бұл жеңілдік «қайта қаржыландыру қолданыстағы несие бойынша мерзімді төлем мөлшерінің ұлғаюына алып келмеген жағдайда» ғана қолданылмақ.
Мәселен, азамат қазір банкке ай сайын 120 мың теңге төлеп жүр делік. Қайта қаржыландыру нәтижесінде оның ай сайынғы төлемі 90 мың теңгеге дейін төмендеуі мүмкін. Дегенмен жаңа ережелер банктерді барлық өтінімді мақұлдауға немесе несие төлемдерін міндетті түрде азайтуға міндеттемейді. Түпкілікті шешімді бұрынғыдай қаржы ұйымының өзі қабылдайды. Сонымен қатар, ай сайынғы төлемді несие мерзімін ұзарту арқылы азайту қарыз бойынша жалпы артық төлем сомасының көбеюіне әкелуі мүмкін.
Ипотека рәсімдейтін азаматтардың табысын есептеу тәртібі өзгеруі мүмкін
Ұлттық банк ұсынған түзетулердің бір бөлігі тұрғын үй несиелеріне қатысты. Атап айтқанда, ипотеканы екі адам бірлесіп рәсімдеген жағдайда борыш жүктемесін есептеу тәртібін өзгерту ұсынылып отыр. Егер тұрғын үй несиесін екі қоса қарыз алушы рәсімдесе, банк олардың жиынтық табысын ғана емес, әрқайсысының қолданыстағы несиелік міндеттемелерін де есепке алуы мүмкін.
Бұл тәсіл банктерге қоса қарыз алушылардың қаржылық мүмкіндіктерін жан-жақты бағалауға және ипотеканы уақытылы өтеу қабілетін анықтауға мүмкіндік береді. Тағы бір өзгеріс арнайы тұрғын үй төлемдері есебінен ипотекасын өтейтін азаматтарға қатысты. Ұлттық банк мұндай қаражат шынымен ипотеканы өтеуге бағытталған жағдайда, оны қарыз алушының төлем қабілеттілігін бағалау кезінде есепке алуды ұсынып отыр.
Ипотека мен автонесиеге қатысты жеңілдіктер 2029 жылға дейін ұзартылуы мүмкін
Ұлттық банк қайта қаржыландыру ережелерін өзгертумен қатар, жекелеген несие түрлері бойынша борыш жүктемесіне қойылатын талаптардан босату мерзімін ұзартуды да жоспарлап отыр. Дайындалған түзетулерге сәйкес, тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесі аясында берілетін несиелерге қатысты жеңілдіктерді 2029 жылғы 31 желтоқсанға дейін сақтау ұсынылған.
Ал автонесиелердің жекелеген санаттарына қолданылатын ерекше талаптарды 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейін ұзарту көзделіп отыр, алайда бұл жеңілдіктер барлық ипотекалық және автомобиль несиелеріне бірдей қолданылмайды. Олар тек реттеуші белгілеген арнайы санаттарға жататын несиелерге қатысты болады.
Ұсынылып отырған өзгерістер борыш жүктемесі жоғары азаматтарға қолданыстағы несиелерінің шарттарын қайта қарауды жеңілдетуге бағытталған. Сонымен бірге банк жүйесіндегі қаржылық тәуекелдерді бақылау талаптары сақталмақ.
Қаз
Рус






