ШИЕЛІ КЕНТІНДЕ «БАЗАР» АРЫҒЫН ЖАҢҒЫРТУ ЖҰМЫСТАРЫ БАСТАЛДЫ

ШИЕЛІ КЕНТІНДЕ «БАЗАР» АРЫҒЫН ЖАҢҒЫРТУ ЖҰМЫСТАРЫ БАСТАЛДЫ

Шиелі кентіндегі тұрғындарды аяқ сумен қамтамасыз ететін маңызды гидротехникалық нысандардың бірі – «Базар» арығын жаңғырту жұмыстары басталды. Қазіргі таңда арық бойына темір-бетонды науалар орнату жұмыстары жүргізілуде. Жоба су жүйесінің тиімділігін арттыруға, су ысырабының алдын алуға және тұрғындарды тұрақты аяқ сумен қамтамасыз етуге бағытталған.

Шиелі кенті – облыстағы халқы тығыз орналасқан ірі елді мекендердің бірі. Бүгінде мұнда 36 мыңнан астам тұрғын өмір сүреді. Халық санының өсуі мен елді мекен аумағының кеңеюіне байланысты инженерлік инфрақұрылымға түсетін жүктеме де артып келеді. Соның ішінде аяқ су мәселесі тұрғындар үшін өзекті бағыттардың бірі саналады.

«Базар» арығының маңызы зор

Кент тұрғындарын аяқ сумен қамтамасыз етуде «Базар» арығы маңызды рөл атқарады. Аталған арық «Сырдария» өзенінен бастау алып, арнайы 22 бекет арқылы елді мекен аумағына су жеткізеді. Аяқ су тұрғындардың күнделікті тұрмысы үшін ғана емес, сонымен қатар бау-бақша суару, жасыл желектерді күтіп ұстау және санитарлық тазалықты қамтамасыз ету үшін де қажет.

Мамандардың айтуынша, әсіресе жаз мезгілінде аяқ суға деген сұраныс айтарлықтай артады. Себебі тұрғындар бау-бақша егу, ағаштарды суару және аула аумақтарын күтіп ұстау үшін арық суын белсенді пайдаланады. Осыған байланысты су жүйесінің тиімді жұмыс істеуі тұрғындардың тұрмыс сапасына тікелей әсер етеді.

Жоба бірнеше жылдан бері жоспарланған

«Базар» арығын жаңғырту жобасы кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Аталған жоба бойынша 2023 жылы тиісті сараптаманың оң қорытындысы алынған. Осыдан кейін қажетті қаржыландыру мәселесі қаралып, құрылыс-монтаж жұмыстары бастау алды.

Жобаның негізгі мақсаты – ескі арық жүйесін жаңғырту, су шығынын азайту және судың елді мекен аумағына тұрақты әрі тиімді жетуін қамтамасыз ету.

Қазіргі таңда кейбір учаскелерде ашық топырақ арналар арқылы ағатын су жерге сіңіп кетіп, су ысырабы орын алып отырғаны белгілі. Сонымен қатар уақыт өте келе арық қабырғаларының бұзылуы мен лайлануы су өткізу қабілетіне кері әсер еткен.

Осы мәселелерді шешу үшін темір-бетонды науалар орнату көзделіп отыр. Мұндай технология су арнасының беріктігін арттырып қана қоймай, судың ысырап болуын едәуір азайтады.

Арықтың жалпы ұзындығы – 8,4 шақырым

Жобаға сәйкес «Базар» арығының жалпы ұзындығы 8 400 метрді құрайды. Оның 2 886 метр бөлігіне 2016 жылы темір-бетонды науа орнатылған болатын. Ал қалған 5 514 метр бөлігінде жаңғырту жұмыстарын жүргізу қажеттілігі туындаған.

Қазіргі құрылыс жұмыстары дәл осы қалған учаскелерді толық қамтуға бағытталған. Мамандардың айтуынша, жоба толық аяқталғаннан кейін арықтың су өткізу мүмкіндігі едәуір жақсарады.

Құрылыс барысында заманауи технология қолданылуда

Жаңғырту жұмыстары кезінде су өткізу қабілеті жоғары, ұзақ мерзімге төзімді темір-бетонды лотоктар пайдаланылуда. Бұл материалдар:

су қысымына төзімді;

ауа райының өзгерісіне шыдамды;

ұзақ жыл пайдалануға қолайлы;

техникалық қызмет көрсету шығынын азайтады.

Сонымен қатар бетонды науалар судың жерге сіңуін азайтып, судың қажетті нүктеге дейін толық жетуіне мүмкіндік береді. Бұл әсіресе жаз айларында өте маңызды.

Су ысырабы азаяды

Мамандардың есебінше, ашық топырақ арналар арқылы ағатын судың белгілі бір бөлігі жерге сіңіп немесе буланып кетеді. Ал темір-бетонды науалар орнатылған жағдайда су жоғалту көрсеткіші айтарлықтай төмендейді.

Су ресурстары тапшы кезеңде мұндай жобалардың маңызы ерекше. Себебі климаттың өзгеруі мен құрғақшылық мәселесі су қорын тиімді пайдалануды талап етеді. Сондықтан су үнемдеу технологияларын енгізу қазіргі таңда маңызды міндеттердің біріне айналып отыр.

Тұрғындар пікір білдіруде

Кент тұрғындары бұл жобаны оң бағалап отыр. Олардың айтуынша, соңғы жылдары кей көшелерде аяқ су уақытылы жетпей, әсіресе жаз айларында қиындықтар туындаған.

Тұрғындардың пікірінше:

арықтың бетондануы су қысымын жақсартады;

су тұрақты әрі жылдам жетеді;

көше бойындағы лай мен батпақ азаяды;

санитарлық жағдай жақсарады.

Көпшілік бұл жобаның елді мекеннің инфрақұрылымын жақсартуға үлкен үлес қосатынын айтуда.

Инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту жалғасады

Жергілікті сала мамандарының айтуынша, Шиелі кентінде инженерлік инфрақұрылымды жаңарту бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жалғасады. Алдағы уақытта:

қосымша су арналарына жөндеу жүргізу;

гидротехникалық нысандарды қалпына келтіру;

су тарату жүйесін автоматтандыру

сияқты жобалар қарастырылуы мүмкін.

Бұл жұмыстардың барлығы тұрғындарды сапалы коммуналдық қызметпен қамтамасыз етуге бағытталған.

Жобаның әлеуметтік маңызы жоғары

«Базар» арығын жаңғырту жобасы – тек техникалық жоба ғана емес, халықтың күнделікті өмір сапасына тікелей әсер ететін маңызды әлеуметтік бастама. Аяқ су жүйесінің тұрақты жұмыс істеуі:

тұрғындардың тұрмыстық жағдайын жақсартады;

экологиялық ахуалға оң әсер етеді;

жасыл желектердің сақталуына мүмкіндік береді;

елді мекеннің санитарлық тазалығын қамтамасыз етеді.

Сондықтан бұл жоба Шиелі кентінің инфрақұрылымын жаңғырту бағытындағы маңызды қадамдардың бірі ретінде бағалануда.

Қорытынды

Қазіргі таңда «Базар» арығын жаңғырту жұмыстары жоспарға сәйкес жүргізіліп жатыр. Жоба толық іске асқан жағдайда Шиелі кентіндегі су өткізу жүйесінің тиімділігі артып, тұрғындарды аяқ сумен қамтамасыз ету сапасы едәуір жақсарады деп күтілуде.

Мамандардың айтуынша, мұндай инфрақұрылымдық жобалар елді мекендердің тұрақты дамуына, су ресурстарын тиімді пайдалануға және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға мүмкіндік береді.