СЫРДАРИЯНЫҢ ЖАҒАЛАУЫ ҚАУІПСІЗ ӘРІ ТАЗА БОЛУЫ КЕРЕК

17 маусым 2026, 16:00

1 506

Қызылорда облысының әкімі Мұрат Ергешбаев облыс орталығындағы бірқатар әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандарды аралап, олардың жай-күйімен және атқарылып жатқан жұмыстардың барысымен танысты. Жұмыс сапары барысында өңір басшысы қаланың көркін келтіріп, тұрғындардың жайлы өмір сүруіне бағытталған жобалардың жүзеге асырылу деңгейін бағамдап, жауапты сала басшылары мен мердігер мекемелерге нақты тапсырмалар берді.

Алдымен облыс әкімі соңғы жылдары Қызылорда қаласының жаңа сәулеттік келбетін қалыптастыруға айрықша үлес қосқан Президент саябағына барды. Мұнда жүргізіліп жатқан көркейту, көгалдандыру және күтіп-ұстау жұмыстарының сапасына назар аударды.

Президент саябағы бүгінде қала тұрғындары мен қонақтарының сүйікті демалыс орындарының біріне айналған. Заманауи талаптарға сай салынған демалыс аймағы азаматтардың бос уақытын тиімді өткізуіне және салауатты өмір салтын ұстануына қолайлы жағдай жасау мақсатында жобаланған.

Саябақ аумағында әртүрлі жастағы тұрғындарға арналған демалыс және спорттық инфрақұрылымдар қарастырылған. Атап айтқанда, мұнда сәнді субұрқақтар кешені, ашық аспан астындағы амфитеатр, балалар ойын алаңдары, спорттық жаттығу аймақтары, би алаңдары, шахмат ойнауға арналған арнайы орындар, баскетбол және футбол алаңдары орналасқан.

Сонымен қатар саябақтың басты көрікті нысандарының бірі – биіктігі 50 метрге жететін айналмалы шолу дөңгелегі. Бұл нысан тұрғындар мен туристерге қаланың көркем келбетін биіктен тамашалауға мүмкіндік береді. Демалыс аймағында велосипедшілер мен жүгірушілерге арналған арнайы жолақтар салынған. Сондай-ақ санитарлық-гигиеналық талаптарға сай жабдықталған санитарлық пункттер жұмыс істейді.

Жасыл аймақты қалыптастыру жұмыстарына ерекше көңіл бөлінген. Саябақ аумағына экологиялық жағдайға бейімделген ағаштар, сәндік бұталар мен гүлдердің көптеген түрлері отырғызылған. Нақты айтқанда, мұнда 15 түрлі 2018 түп ағаш көшеті егілген. Сонымен қатар 16 түрлі 53 мың 189 түп сәндік бұта мен 17 түрлі 54 мың 546 түп көпжылдық гүл көшеті отырғызылған. Бұдан бөлек, жалпы көлемі 2,7 гектар аумаққа сапалы газон төселіп, жасыл желек көлемі едәуір арттырылған.

Өсімдіктерді күтіп-баптау және су үнемдеу технологияларын тиімді пайдалану мақсатында заманауи суару жүйелері енгізілген. Атап айтқанда, саябақтағы барлық жасыл желек спринклерлік және тамшылатып суару жүйелері арқылы суарылады. Бұл өз кезегінде суды тиімді пайдалануға, өсімдіктердің қалыпты өсіп-жетілуіне және жасыл аймақтардың ұзақ уақыт сақталуына мүмкіндік береді.

Жалпы аумағы 30,94 гектарды құрайтын Президент саябағының құрылымдық көрсеткіштері де заманауи қала құрылысы талаптарына сәйкес қалыптастырылған. Оның 32,07 пайызы абаттандырылған аумақтардан тұрса, 64,8 пайызы көгалдандырылған. Ал қосымша ғимараттар мен инженерлік құрылыстар жалпы аумақтың 1,66 пайызын құрайды. Субұрқақтар кешеніне 1,47 пайыз аумақ бөлінген.

Нысанды аралау барысында облыс әкімі саябақтың тазалығын тұрақты қамтамасыз ету, жасыл желектерді күтіп-баптау және тұрғындардың қауіпсіздігіне қатысты жұмыстарды күшейту қажеттігін атап өтті.

– Президент саябағы – қала тұрғындарының күнделікті серуендейтін, демалатын және бос уақытын өткізетін маңызды қоғамдық кеңістіктердің бірі. Сондықтан мұнда тазалық пен тәртіп тұрақты сақталуы керек. Жасыл желектерді күтіп-баптау жұмыстары үздіксіз жүргізіліп, барлық инфрақұрылымдық нысандардың сапалы жұмыс істеуі қамтамасыз етілуі қажет, – деді облыс әкімі.

Одан кейін аймақ басшысы тұрғын үй құрылысы үшін мемлекеттік жер қорына қайтарылған және алдағы уақытта игерілетін аумақтарға барды. Мұнда жаңа тұрғын үй кварталдарын орналастыру және инженерлік инфрақұрылым жүргізу мәселелері талқыланды.

Соңғы жылдары Қызылорда қаласының аумағы кеңейіп, тұрғын үйге деген сұраныс артып келеді. Осыған байланысты мемлекет меншігіне қайтарылған жер учаскелерін тиімді пайдалану мәселесі ерекше маңызға ие. Болашақта бұл аумақтарда тұрғын үйлер, әлеуметтік нысандар мен инженерлік желілер салу жоспарлануда.

Жұмыс сапарының негізгі бөлігінің бірі Сырдария өзенінің жағалауын нығайту және абаттандыру жобасымен танысу болды. Өзен жағалауы қаланың экологиялық және әлеуметтік тұрғыдан маңызды аймақтарының бірі болып саналады. Сондықтан оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету, табиғи тепе-теңдікті сақтау және тұрғындарға қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмыстар ерекше бақылауға алынған.

Қазіргі таңда Сырдария өзенінің қорғаныс бөгеттерін нығайту жобасы жүзеге асырылуда. Жобаның мердігері – «Қаратас Майнинг» серіктестігі. Авторлық қадағалауды «Geopsd KZO» серіктестігі жүргізсе, техникалық қадағалау қызметін «Орда-S» серіктестігі атқаруда.

Жобаны іске асыруға республикалық және жергілікті бюджет есебінен 2 миллиард 996 миллион теңге қаржы бөлінген. Бұл қаражат өзен жағалауын кешенді түрде жаңғыртуға және қорғауға бағытталған.

Жоба аясында ұзындығы 2756 метр болатын екі жолақты жаяу жүргінші және велосипед жолын салу көзделген. Жолдардың бетіне сапалы асфальтбетон жабындысы төселеді. Бұл тұрғындардың серуендеуіне, спортпен айналысуына және қауіпсіз қозғалуына мүмкіндік береді.

Сонымен қатар ұзындығы 2928 метр болатын қорғаныс бөгетінің еңістерін нығайту жұмыстары жүргізілуде. Арнайы инженерлік шешімдер негізінде жүзеге асырылатын бұл жұмыстар жағалауды су тасқынынан, топырақтың шайылуынан және табиғи эрозиялық процестерден қорғауға бағытталған.

Мамандардың айтуынша, Сырдария өзені деңгейінің маусымдық өзгерістері кезінде жағалаулардың шайылу қаупі артады. Сондықтан қорғаныс бөгеттерін нығайту жұмыстарының маңызы зор. Бұл шаралар өзен маңындағы тұрғын үйлердің, инженерлік желілердің және әлеуметтік нысандардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Жоба барысында заманауи сыртқы жарықтандыру жүйесі де орнатылады. Жалпы ұзындығы 2848 метр электр желісі тартылып, 110 жарықтандыру тірегі қойылады. Бұл өзен жағалауында кешкі және түнгі уақытта қауіпсіз қозғалысқа мүмкіндік береді.

Жарықтандыру жүйесі энергия үнемдейтін технологиялар негізінде жұмыс істейтін болады. Бұл бір жағынан бюджет қаражатын үнемдеуге мүмкіндік берсе, екінші жағынан экологиялық жүктемені азайтуға ықпал етеді.

Тұрғындардың қауіпсіздігі мен жайлылығын арттыру мақсатында жоба аясында 2670 метр металл қоршау орнатылады. Қоршаулар адамдардың өзен жағалауында қауіпсіз жүруін қамтамасыз етіп, жазатайым оқиғалардың алдын алуға көмектеседі.

Сонымен қатар демалыс орындарына заманауи үлгідегі орындықтар мен қоқыс жәшіктері қойылады. Бұл қоғамдық кеңістіктердің тазалығын сақтауға және тұрғындардың мәдени демалысын ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Нысанды аралау барысында облыс әкімі жауапты сала басшыларына құрылыс жұмыстарын сапалы әрі белгіленген мерзімде аяқтауды тапсырды.

– Сырдария өзені – өңірдің басты табиғи байлығы әрі Қызылорданың символдарының бірі. Сондықтан оның жағалауы қауіпсіз, таза әрі тұрғындарға қолайлы болуы тиіс. Жүргізіліп жатқан жұмыстардың сапасына ерекше мән беру қажет. Барлық құрылыс және абаттандыру шаралары бекітілген талаптарға сәйкес орындалуы керек. Біз тұрғындарға заманауи әрі жайлы қоғамдық кеңістік қалыптастыруымыз қажет, – деді Мұрат Нәлқожаұлы.

Аймақ басшысы сондай-ақ жағалауды күтіп-ұстау мәселесіне ерекше тоқталып, пайдалануға берілгеннен кейін нысанның санитарлық тазалығын сақтау, жасыл желектерді күтіп-баптау және қауіпсіздік шараларын тұрақты қамтамасыз ету бойынша нақты міндеттер жүктеді.

Жалпы алғанда, Сырдария өзенінің жағалауын нығайту және абаттандыру жобасы Қызылорда қаласының сәулеттік келбетін жақсартуға, экологиялық жағдайын нығайтуға және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған маңызды бастамалардың бірі болып табылады.

Бұл жоба жүзеге асқаннан кейін өзен жағалауы қала тұрғындары үшін тартымды демалыс орнына айналып, бұқаралық спортты дамытуға, туризмді ілгерілетуге және қала инфрақұрылымының сапасын арттыруға елеулі үлес қосады.

Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі