ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТТЫЛЫҚТЫ АРТТЫРУҒА БАҒЫТТАЛҒАН КЕЗДЕСУ ӨТТІ

«Заң мен Тәртіп» қағидатын іске асыру аясында Арал ауданында тұрғындармен ақпараттық-түсіндіру кездесуі өтті.

Мемлекет басшысы жариялаған «Заң мен Тәртіп» қағидатын іске асыру шеңберінде Арал ауданында тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған кең көлемді ақпараттық-түсіндіру кездесуі ұйымдастырылды. Іс-шараның басты мақсаты – азаматтарға қазіргі қоғамда жиі кездесетін қаржылық алаяқтықтың түрлері, оның ішінде қаржы пирамидалары, интернет алаяқтық, жалған инвестициялық жобалар мен цифрлық қауіптердің алдын алу жолдары жөнінде жан-жақты мәлімет беру, тұрғындардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру және заң талаптарын сақтау маңыздылығын түсіндіру болды. 

Кездесуді аудан әкімінің орынбасары Н. Бохаев жүргізіп, мұндай түсіндіру шараларының қоғамдағы құқықтық тәртіпті нығайтудағы, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі және мемлекет пен қоғам арасындағы өзара сенімді арттырудағы рөліне ерекше тоқталды. Ол өз сөзінде Мемлекет басшысы жариялаған «Заң мен Тәртіп» қағидаты тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті екенін атап өтті. Әрбір азамат заң талаптарын сақтап, құқықтық мәдениетті жоғары деңгейде қалыптастыруға өз үлесін қосқанда ғана қоғамда әділдік пен тәртіп орнығатынын жеткізді. Жиынға Қызылорда облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің өкілдері қатысып, соңғы жылдары елімізде кеңінен таралған қаржы пирамидаларының жұмыс істеу тетіктері туралы кеңінен баяндады. Мамандар мұндай заңсыз ұйымдардың халықты жоғары әрі тез табыс табуға уәде беру арқылы алдап, азаматтардың қаражатын заңсыз иемденетінін түсіндірді. Сонымен қатар қаржы пирамидаларының негізгі белгілеріне тоқталып, олардың қызметінде нақты тауар немесе қызметтің болмауы, кірістің тек жаңа қатысушылардың есебінен төленуі, лицензияның жоқтығы, жоғары табысқа кепілдік беру және қысқа мерзім ішінде үлкен пайда уәде ету секілді күмәнді тұстар бар екенін айтты.

Кездесу барысында алаяқтардың қазіргі таңда қолданатын жаңа тәсілдері де жан-жақты түсіндірілді. Әсіресе интернет пен әлеуметтік желілер арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттердің саны артып келе жатқаны айтылды. Белгісіз тұлғалардың өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе мемлекеттік мекеме өкілі ретінде таныстырып, азаматтардың жеке мәліметтері мен банк картасының деректерін сұрауы, түрлі сілтемелер арқылы жалған сайттарға бағыттауы немесе телефонға келген құпия кодтарды айтуды талап етуі – кең таралған алаяқтық тәсілдерінің бірі екені атап өтілді. Мамандар тұрғындарға мұндай жағдайларда ешқандай жағдайда жеке мәліметтерді, банк картасының нөмірін, CVV кодын, SMS арқылы келген растау кодтарын немесе интернет-банкинг құпиясөздерін бөгде адамдарға бермеу қажеттігін ескертті. Сондай-ақ күмәнді қоңыраулар мен хабарламаларға сенбеу, белгісіз сілтемелерге өтпеу, ресми емес мобильді қосымшаларды жүктемеу және кез келген қаржылық операция алдында ақпараттың шынайылығын мұқият тексеру қажеттігі айтылды. Іс-шара барысында күмәнді инвестициялық жобалардың қауіптілігіне де ерекше назар аударылды. Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің қызметкерлері азаматтарды қысқа уақыт ішінде бірнеше есе табыс әкелуге уәде беретін инвестициялық ұсыныстарға сын көзбен қарауға шақырды. Себебі мұндай жобалардың басым бөлігі нақты экономикалық негізге құрылмаған және адамдардың сенімін пайдаланып, олардың қаражатын заңсыз жолмен иемденуге бағытталғаны түсіндірілді. Кез келген инвестициялық компанияның лицензиясын, қызметінің заңдылығын және мемлекеттік тіркеуден өткенін міндетті түрде тексерудің маңыздылығы айтылды. Кездесуде цифрлық қауіпсіздік мәселелері де кеңінен сөз болды. Қазіргі таңда көптеген мемлекеттік және қаржылық қызметтердің онлайн форматқа көшуіне байланысты азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттырудың өзектілігі артып келеді. Осыған байланысты тұрғындарға күрделі құпиясөздерді пайдалану, екі факторлы аутентификацияны қосу, мобильді құрылғылар мен компьютерлерге лицензияланған антивирустық бағдарламаларды орнату, қоғамдық Wi-Fi желілері арқылы қаржылық операциялар жасамау жөнінде нақты ұсыныстар берілді. Сонымен қатар құқық қорғау органдарының өкілдері қаржылық шешім қабылдау кезінде асығыстыққа жол бермеуге шақырды. Егер қандай да бір ұсыныс шектен тыс тиімді болып көрінсе немесе қысқа мерзімде үлкен табысқа кепілдік берілсе, оның заңдылығын бірнеше дереккөз арқылы тексеру қажеттігі түсіндірілді. Мамандардың айтуынша, алаяқтар көбіне азаматтардың сенгіштігі мен қаржылық сауатының төмендігін пайдаланып, түрлі психологиялық әдістер арқылы қысым көрсетеді. Сондықтан әрбір азамат сақтық танытып, тек ресми ақпарат көздеріне сүйенуі қажет. Жиын барысында тұрғындар өздерін толғандырған көптеген сауалдарын қойып, сала мамандарынан жан-жақты жауап алды. Қатысушылар қаржы пирамидаларына қатысты заңнамалық жауапкершілік, интернет алаяқтықтан қорғану, цифрлық қауіпсіздік, инвестициялық жобалардың заңдылығын анықтау жолдары және құқық қорғау органдарына жүгіну тәртібі жөнінде сұрақтар қойды. Мамандар әрбір сұраққа нақты мысалдар келтіре отырып жауап беріп, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау тетіктерін кеңінен түсіндірді. Кездесу барысында құқық бұзушылықтардың алдын алуда әрбір азаматтың жеке жауапкершілігіне ерекше назар аударылды. Қоғамдағы заңдылық пен тәртіпті сақтау тек мемлекеттік органдардың ғана емес, барлық тұрғындардың ортақ міндеті екені айтылды. Азаматтардың құқықтық сауаты жоғары болған сайын алаяқтық қылмыстардың алдын алу да тиімді жүзеге асатыны ерекше атап өтілді. Сонымен бірге жастардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру, қаржылық сауаттылықты арттыру және заң талаптарын құрметтеу қоғамның тұрақты дамуының маңызды кепілі екені жеткізілді.

Іс-шара соңында қатысушыларға қаржы пирамидаларының белгілері, интернет алаяқтықтан сақтану жолдары, жеке қаражатты қорғау тәсілдері және күмәнді қаржылық ұсыныстарды анықтау жөніндегі ақпараттық жадынамалар таратылды. Онда азаматтар күмәнді инвестициялық жобаларға қаражат салмауға, белгісіз тұлғалардың ұсыныстарына сенбеуге, жеке деректерін үшінші тұлғаларға жария етпеуге және қандай да бір заңсыз әрекетке немесе алаяқтық фактісіне тап болған жағдайда уақыт жоғалтпай құзырлы мемлекеттік органдарға хабарласуға шақырылды. Осындай ақпараттық-түсіндіру шаралары тұрғындардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттыруға, азаматтардың заң талаптарын сақтауға деген жауапкершілігін күшейтуге, цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға және қоғамда заң үстемдігін нығайтуға бағытталған маңызды бастамалардың бірі болып табылады. «Заң мен Тәртіп» қағидатын жүйелі түрде жүзеге асыру арқылы құқық бұзушылықтардың алдын алу, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қауіпсіз қоғамдық орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табатын болады.