7,6 МЛРД ТЕҢГЕЛІК ФЕРМА ҚЫЗЫЛОРДАДАҒЫ СҮТ БАҒАСЫН АРЗАНДАТА МА?

 Қызылорда облысының Абай ауылында 7,6 млрд теңгеге есептелген ірі сүт фермасы салынып жатыр. Бұл туралы Opennews.kz ақпараттық агенттігі хабарлайды.

     800 басқа арналған кешеннің құрылысы 80 пайызға аяқталған, ал негізгі жабдықтардың 99 пайызы жеткізілген. Жоба жыл соңына дейін іске қосылмақ. Бірақ өңір тұрғындары үшін ең маңызды сұрақ басқа: бұл миллиардтаған инвестиция дүкен сөресіндегі сүттің бағасы мен сапасына әсер ете ме?

     Қызылордада ауыл шаруашылығына бағытталған ірі инвестициялық жобалардың бірі мәресіне жақындады.

     Абай ауылында 800 басқа арналған сүт-тауар фермасының құрылысы жүргізіліп жатыр. Жобаның инвестициялық құны – 7,6 млрд теңге. Қазір құрылыс-монтаж жұмыстарының 80 пайызы орындалған, ал негізгі жабдықтардың 99 пайызы жеткізілген. Кәсіпорынды 2026 жылдың соңына дейін іске қосу жоспарланған.

     Жоба аясында Голштин тұқымының 800 қашарын сатып алу көзделген. Фермада автоматтандырылған сауу жүйелері, мал ұстаудың заманауи технологиялары және өндірістік процестерді басқарудың цифрлық шешімдері қолданылмақ. Бір қарағанда, бұл — өңір үшін жақсы жаңалық. Бірақ 7,6 млрд теңгелік жобаның нақты экономикалық тиімділігі тек ғимараттың салынып, сиырлардың әкелінуімен өлшенбейді. 7,6 млрд теңге халыққа не береді?

     Ең басты сұрақ – ферма іске қосылғаннан кейін жылына қанша тонна сүт өндіріледі? Екінші мәселе – өнім қайда кетеді? Сүт Қызылорда облысының ішкі нарығына толықтай бағыттала ма, әлде басқа өңірлерге жөнелтіле ме?

     Егер жергілікті нарыққа өнім тұрақты жеткізілсе, бұл өңірдегі сүт тапшылығын азайтуға және сырттан жеткізілетін өнімге тәуелділікті төмендетуге мүмкіндік беруі мүмкін.

     Ал бәсекенің күшеюі бағаға да әсер ете ме?

     Міне, осы сұраққа нақты жауап әзірге жоқ.

     Жобаның тағы бір маңызды көрсеткіші – жұмыспен қамту. 7,6 млрд теңге инвестиция салынып жатқан кәсіпорында қанша адам тұрақты жұмыспен қамтылады? Жергілікті тұрғындарға қанша жұмыс орны беріледі? Қандай мамандар қажет болады?

     Бұл сұрақтар да қоғам үшін маңызды. Себебі ірі инвестициялық жобаның тиімділігі оның құнымен ғана емес, өңір экономикасына қанша табыс, қанша жұмыс орны және қанша қосымша өндіріс әкелетінімен бағаланады.

     Ферма іске қосылған жағдайда өңірдің мал шаруашылығындағы технологиялық деңгейі де жоғарылауы мүмкін. Автоматтандырылған сауу жүйесі мен заманауи өндірістік технологиялар енгізілетіні айтылып отыр.

     Бірақ технологияның болуы жеткіліксіз. Нақты нәтиже – өндірілген сүт көлемі, оның өзіндік құны, өткізу нарығы, жұмыс орындары және тұтынушыға жететін соңғы баға арқылы көрінеді.

     Сондықтан «7,6 млрд теңгеге ферма салынып жатыр» деген ақпараттың жалғасы міндетті түрде «оның қайтарымы қандай болады?» деген сұрақпен келуі керек.

     Ең бастысы – сөреге дейін жететін нәтиже

     Қызылорда үшін бұл жоба тек кезекті инвестициялық нысан болып қалмауы тиіс. Өйткені ауылда өндірілген өнім қаладағы тұтынушыға жеткенде ғана оның экономикалық әсері сезіледі. Сондықтан жыл соңында ферма іске қосылған кезде қоғамға кемінде мына көрсеткіштер ашық айтылғаны жөн: қанша сүт өндірілді, қанша адам жұмысқа орналасты, өнімнің қанша бөлігі жергілікті нарыққа жіберілді және бұл өндіріс өңірдегі сүт бағасына қандай әсер етті?